Auteur Topic: Tapedecks afregelen  (gelezen 29408 keer)

Janboel

  • Jr. Member
  • **
  • Berichten: 51
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #45 Gepost op: 8 februari 2017, 23:25:32 »
Heren, misschien wel een heel grote knuppel in het hoenderhok, maar ik heb de moed toch maar opgevat:
Ik heb geen enkele ervaring met het afregelen van recorders maar volg deze discussies wel en begrijp hem tot op zekere hoogte.
Vraag me echter af waarom er zo veel afgeregeld moet worden. Je ziet dat ook vaak bij decks die aangeboden worden op bijv. marktplaats. Je moet er toch van uit gaan dat een deck goed afgesteld is voor het de fabriek verliet. Van de meeste van mijn decks ben ik overtuigd dat de vorige/eerste eigenaar er ook nooit met zijn vingers aangezeten heeft of er zelfs maar in gekeken heeft. En aan de koppen en/of geleiders te zien hebben de meeste van deze decks ook niet zo veel kilometers gemaakt. Tenslotte vind ik ze goed tot zeer goed klinken, maar dat is uiteraard subjectief en ook wel een beetje een wonder na zo'n 40 jaar.
-Als de koppen in de fabriek goed afgesteld zijn (en de stelschroeven verzegeld zijn), waarom zou dat na verloop van tijd veranderen? Een haartje kan natuurlijk altijd, maar bij het afregelen kan dat zo te lezen ook het geval zijn.
- Opname en weergave niveaus zijn ook in de fabriek afgeregeld. Waarom zou je dat na verloop van tijd opnieuw moeten doen?
Heeft dit laatste te maken met veroudering van de elektronische componenten en is een Db meer of minder echt zo belangrijk, als je in acht neemt dat (muziek opnames op-) oudere banden ook niet 100% meer zullen zijn??
Kan me wel voorstellen dat je dit moet doen als je componenten (bijv. condensatoren of transistors) in de geluidsweg vervangen hebt.
Kortom: er is ook zo'n adagium "niet repareren als het niet stuk is". Mijn bedoeling is slechts om het waarom beter te begrijpen.
Hoop dat mijn knuppel niemand geraakt heeft en maak er gerust een boemerang van.
Als voorafje komt dit een beetje laat voor het onderwerp, maar misschien een goed tussengerecht voor de minder ervaren leden als ik.
Janboel

frank

  • Hero Member
  • *****
  • Berichten: 712
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #46 Gepost op: 9 februari 2017, 09:16:48 »
Je hebt feitelijk zelf al het antwoord gegeven: door achteruitgang en verloop van electronische componenten kunnen de interne afregelingen verlopen zijn (en meestal is dat ook zo). Je kunt je zelfs nog afvragen of decks vanuit de fabriek 100% goed hebben gestaan maar dat valt natuurlijk niet meer te controleren. Ook decks waar nog nooit iemand van binnen met zijn vingers aan heeft gezeten kunnen een verschil in output level geven tussen links en rechts. Ook kan de VU-meter uitslag tussen links en rechts anders zijn en ook de interne input levels.
Bij het vervangen van electronische componenten doe je er sowieso goed aan om het deck opnieuw af te regelen. Ook door vuil in koppenschakelaars of -relais kan het signaal vanuit de kop naar de audioversterker slechter geworden zijn. Je moet dan in elk geval de schakelaars goed schoon maken maar ook de zaak opnieuw afregelen.
Van de kopinstellingen moet je inderdaad afblijven als daar nog nooit iemand aan gedraaid heeft. Overigens is het wel eens voorgekomen dat we er achter kwamen dat ook koppen vanaf de fabriek niet helemaal 100% 'recht' stonden, al komt dit maar sporadisch voor. Bij een onverslijtbare kop (zoals Akai GX, Sony F&F of Philips FSX) zou je de kop dan goed kunnen stellen als je daarvoor de juiste calibratietapes en oscilloscoop hebt. Bij een deck met al enigszins ingesleten koppen moet je dan echt van de koppen afblijven. Je kunt de koppen dan wel opnieuw gaan afstellen maar de band zal toch weer het slijtspoor gaan opzoeken omdat die immers heel dicht ligt bij de fabrieksinstelling. Als een kop scheef staat vanuit de fabriek dan zal dat nooit heel veel zijn, dus de mate van verstelling van de kop zal dan een fractie van een millimeter zijn.

sheep

  • Full Member
  • ***
  • Berichten: 139
  • Grutte Pier
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #47 Gepost op: 9 februari 2017, 16:19:16 »
in het antwoord van Frank mis ik dan nog het afregelen op een bepaalde tape soort
na vele muziekapparatuur gehoord te hebben
hoor ik toch nog steeds het liefst mijn motor

frank

  • Hero Member
  • *****
  • Berichten: 712
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #48 Gepost op: 9 februari 2017, 16:23:59 »
Het ging de topicstarter dan ook meer om het al dan niet noodzakelijk zijn van het (her)afregelen van de levels. Daar schrijft Jan ook over.
Vanzelfsprekend moet je een deck ook afregelen op de bandsoort die je gaat gebruiken om mee op te nemen. Ook die instelling kan verlopen en sommige bandsoorten, waar een deck vanuit de fabriek vroeger op is afgeregeld, bestaan niet meer of zijn inmiddels in het ronde archief (lees: vuilnisbak) beland.

guuz1

  • Full Member
  • ***
  • Berichten: 167
Re: Tapedecks afregelen: Level
« Reactie #49 Gepost op: 8 maart 2018, 20:40:09 »
Hi Frank,

Na het vervangen van alle 2C485's en elko's in de PlayBack en Record Amplifier van mijn  AKAI GX630D, wil ik het deck weer afstellen volgens de procedure van BIG M , aan het begin van deze thread.

Ik  heb een toongenerator (R&S), Scope (TEK), maar mijn Buisvoltmeter werkt niet meer.

Ik heb een zeer oude Testtape ("Telefunken magnetophon"); zal medio zestiger jaren zijn (kwam lang geleden uit de Dump).

Op een gestencild papiertje staat het volgende:

Testband

 VorspannFrquenz

guuz1

  • Full Member
  • ***
  • Berichten: 167
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #50 Gepost op: 8 maart 2018, 21:31:04 »
Testband
++++++

Vorspann         Frequenz           Pegel    verwendungszweck
_______________________________________________

Weiss              1 KHz                   Voll        Wiedergabe empfindlichkeit

Rot                   12 KHz                - 12 Db    Zum Kopf Einwippen

Gelb                  80 Hz                 - 20 Db    Zum Frequenzgang Kontrolle

Grun                  1 Khz                 - 20 Db    Zum Frequenzgang Kontrolle

Grau                  16 KHz               - 20 Db    Zum Frequenzgang Kontrolle

Rot                     12 KHz              - 20 Db    Zum Frequenzgang Kontrolle

Voor het afregelen van het level van de Playback Amplifier moet ik dus Track "Weiss" gebruiken.

Mijn vraag is nu als volgt:

1) Dit is een zeer oude tape en heeft waarschijnlijk een lagere magnetische sterkte (nWb/m) dan modernere banden.
    Waarschijnlijk gebruikt hij daarom nog de oude norm voor de definitie van 0 VU.

2) Ik gebruik normaal MAXELL UD-XL1

Als ik de 1 KHz toon (weiss) op 0 VU afregel (STAP 2 in het verhaal van Maurice) , slaan de meters waarschijnlijk in de hoek met MAXELL UDXL-1.

Ik vermoed nu dat ik op -3DB of -6 DB moet afregelen met deze tape?

Kan iemand mij raad geven?

Hartelijk dank!

   

Marotick

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 472
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #51 Gepost op: 9 maart 2018, 09:05:35 »
Eigenlijk maakt het niet zoveel uit. Stel je doet het verkeerd dan weet je dat je of de meters nog wat in het rood mag laten wapperen en dat de opname dan toch nog goed is (veel mensen doen het zo) Of je weet dat je voorzichtig moet zijn en dat rood ook echt rood is.
Ik zou de scoop niet gebruiken. Het enige wat je nodig hebt is een toongenerator, een testband en een goede DB meter. Ik gebruik een RTW (NTP) meter en daarmee zie je beide kanalen en zie je ook in dB's wat je aan het doen bent. Hoe zie je op een scoop dat je 5,5 dB terug moet?

Jack

Hobbyman

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 423
  • Audio repareren is mijn hobby.
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #52 Gepost op: 9 maart 2018, 10:20:29 »
Eigenlijk maakt het niet zoveel uit. Stel je doet het verkeerd dan weet je dat je of de meters nog wat in het rood mag laten wapperen en dat de opname dan toch nog goed is (veel mensen doen het zo) Of je weet dat je voorzichtig moet zijn en dat rood ook echt rood is.
Ik zou de scoop niet gebruiken. Het enige wat je nodig hebt is een toongenerator, een testband en een goede DB meter. Ik gebruik een RTW (NTP) meter en daarmee zie je beide kanalen en zie je ook in dB's wat je aan het doen bent. Hoe zie je op een scoop dat je 5,5 dB terug moet?

Jack
Niet helemaal mee eens , maar dat mag toch?
Ik zou niet meer zonder de scoop afregelen omdat ik dan ook kan zien hoe het signaal aan de uitgang eruit ziet en of de koppen goed staan en tevens kunt zien wat er gebeurt tijdens afregelen.
Dus heb je een scoop dan zou ik het zeker erbij gebruiken.
« Laatst bewerkt op: 9 maart 2018, 10:22:07 door Hobbyman »

Marotick

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 472
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #53 Gepost op: 9 maart 2018, 15:05:14 »
Ook niet mee eens, Ik heb een scoop, zelfs een hele goede maar daar regel ik geen recorders meer mee af. De scoop gebruik ik wel om fout te zoeken. Maar ja ik doe Revoxen dus heb ik de scoop ook weinig nodig.
Om de bijstroom (bias) af te regelen moet je de bijstroom eerst op max draaien en dan, afhankelijk van de bandsoort, de bijstroom verder opdraaien totdat de 10.000Hz 4.5 tot 6.5 dB gezakt is.
Met een scoop kan ik 6dB goed zien maar wat doe ik met 4,5dB of 3,5dB???
Daarom gebruik ik een RTW meter waar ik zelfs nog beter dan een halve dB op kan aflezen.
De azimuth, ik heb een testband met volspoor witte ruis er op. De weergave kop zet ik rechtop door de kop zo af te regelen dat ik het meeste hoge ruis hoor. Met een sinus is de kans op fouten maken erg groot met ruis kan je geen fouten maken. De opname kop zet ik rechtop door witte ruis toe te voeren en dan die weer zo afregelen dat het scherpe ruis goed hoorbaar is. Bij nieuwe koppen is dat een feest omdat die plek zeer scherp is vast te stellen.
Maar goed ieder zijn methode.
Jack

Hobbyman

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 423
  • Audio repareren is mijn hobby.
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #54 Gepost op: 9 maart 2018, 15:36:51 »
Ik kijk graag mee namelijk hoe een vast signaal er uitziet aan de uitgang.

sterremuur

  • Manuals
  • Global Moderator
  • Koekiemonster
  • *****
  • Berichten: 2.177
    • Sterremuur!!
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #55 Gepost op: 9 maart 2018, 21:17:58 »
De scoop is prima om de koppen haaks, dus beide kanalen in fase, af te regelen.

Hobbyman

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 423
  • Audio repareren is mijn hobby.
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #56 Gepost op: 9 maart 2018, 21:38:38 »
De scoop is prima om de koppen haaks, dus beide kanalen in fase, af te regelen.
Dat is het ook en dat kleine verschil hoor je mogelijk niet vandaar dat ik de scoop er bij aansluit.

guuz1

  • Full Member
  • ***
  • Berichten: 167
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #57 Gepost op: 10 maart 2018, 01:05:49 »
Hi Tapedeck specialisten,

Bedankt voor alle adviezen tot dusver.

1) Ik heb zelf een antieke toongenerator (Rohde & Schwarz) en Scoop (TEK), maar beiden doen het nog prima.
Met de scoop kan ik idd "signaal in"  en "signaal uit" checken om zeker te zijn dat ik de sinus meet en niet brom ofzo.
Ik gebruik de scoop NIET als absoluut level meetinstrument.
(De koppen hoeven niet afgesteld te worden, want die zijn nog origineel verzegeld; Afstellen van de azimuth met een scoop:  Lisajous figuur (X-Y) schijnt  goed te gaan, maar is hier niet nodig.

Jack,   Wat is een RTW meter?
 
Ik heb zelf een antieke mV  Wisselspannings  Buisvoltmeter (Philips GM6017) die goed te gebruiken zou zijn, maar die is helaas op dit moment stuk (Kapotte voeding elko).
Wel kon ik (tot mijn verbazing) moeiteloos de frekwentie (1000 Hz, 4 digits) en de AC output  (4 digits) van de R&S Toongenerator en "Line OUT" meten met mijn  oude multimeter (Dynatek 6070RS);

(Wel heeft de Toongenerator een lage output impedantie 600 Ohm, en de playback amplifier heeft natuurlijk ook een vrij lage output impedantie, dus dat helpt.
Ik ga nog nameten tot welke frequentie ik de Dynatek nog kan gebruiken. Frequentie opvoeren en tegelijkertijd het level  met de scoop checken en dan kijken waar de multimeter het laat afweten).

3) Ik heb de transistoren (2SC458) in Record en Play Back Amp's nog niet vervangen;
Zo heb ik de afstelling "op dit moment" van de Playback Amp "Line Out" level (in stand "Source")  en de VU meter level kunnen checken. (e.e.a. volgens de instrukties van "BIG M" ).
Wel ontdekte ik dat iemand (FODOR??  al 4 stuks 2SC458L in de linker playback amp vervangen heeft door BC413B 's.
(Dit moet gebeurd zijn toen het deck vrijwel nieuw was (is begin 1979 als een gerefurbished deck gekocht en de fabricagedatum is 26-01-1979 volgens de kast. Het is daarna niet meer gerepareerd/geserviced.

De linker Playback AMP ruist niet (dus de BC413B 's houden het beter uit dan de 2SC458 's (rechter Playback amp en linker record amp ruisen sterk).
Het linker kanaal (in stand "Source")  staat op 0 Db Vu voor 0.717V "Line Out", het rechter kanaal op 0.748V  voor de gelijkblijvende  ingangsspanning (55mV);
Je kunt de VU meter van het rechterkanaal alleen naar 0Db VU en 0.717 V ("Line Out") krijgen door het "Line In  R " Level op de voorkant  wat terug te draaien voor het rechter kanaal.

Het lijkt erop dat het rechter kanaal meer versterkt, maar de VU meter ijking  ( L en R )  is OK (V3 en VR3B) .
Zelfde uitslag Vu meter (L en R)  voor zelfde "Line Out" (L en R ) levels (ook is de schaal goed volgens de "Db " formule (V1=V2 * 10 ** (-0.05*Db):

-6 Db = factor 0.5    -20 Db = factor 0.10

In de GX 630 Kun je blijkbaar de versterking in "Source Mode"" NIET onafhankelijk (L en R)  terug trimmen (er zijn geen trimmers in dit signaal pad).
 
Het lijkt erop dat je de kanalen (in "Source Stand") alleen gelijk krijgt door transistoren met gelijke HFe te kiezen voor beide kanalen (dit is nu duidelijk NIET het geval; een kanaal heeft BC413B 's en het andere 2SC458 's).
Je kunt natuurlijk wel corrigeren met de "Line in" regelaars op het front;
maar het zou toch zo moeten zijn, dat ze voor een Mono signaal (L en R) op dezelfde stand staan.  Bij mijn recorder is dit nu niet het geval en ook niet goed te krijgen!

NB. Het Play Back level (vanaf de kop in stand "Tape", afspelen , kan natuurlijk wel onafhankelijk afgesteld worden (VR1 en VR1B).

Dit PlayBack  level moet dus volgens AKAI met een testband 700 Hz, 0 Db Vu afgesteld op tapesnelheid 19 cm/s, worden, maar er wordt niet verteld wat de magnetische eigenschappen van deze band is:   185 nWb/m of 250nWb/m ??
En waar kan ik zo'n band op de kop tikken??

.


BTW
 A)
De "Telefunken" meetband, die ik heb,  was uiteindelijk waardeloos; door iemand ooit zelf gemaakt op een slechte recorder). Enorm fluctuerende levels/dropouts.
Dus ben ik op zoek naar een goede testband, volgens AKAI spec's.

B)
Hierbij nog ter info de afregelprocedure van de GX630D volgens de Service Manual van Sterremuur (waarvoor dank!!).
Hieruit is ook duidelijk dat je de versterking van de Record/Play Back AMP combinatie  (in "Source mode") NIET onafhankelijk (L vs R)  af kunt stellen.

C)
Ik ga ook nog de instellingen van de Record Amp (VR2 en 22B: signaal level naar de opname koppen) checken voordat ik de 2SC458 transistoren vervang.

D) Hierbij nog enige data van Tapes (Duitse Tests "HiFi Exklusif 1980.  De MAXELL UD-XL35 had de beste magnetische eigenschappen destijds (+2.5 DB uitstuurbaar); Maar niet zo'n goede wikkeleigenschappen.
Nu zijn er waarschijnlijk nog betere tapes.
Ik kan de hele test niet uploaden omdat het bestand te groot is. (als er belangstelling voor is kan dit misschien op de server van Eric gezet worden).











Marotick

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 472
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #58 Gepost op: 10 maart 2018, 10:56:42 »
Wat is een RTW meter?

Een RTW meter is net als een NTP meter een dB meter die de dB's zeer nauwkeurig weergeeft.
De dB schaal is van -60dB tot +6dB onderverdeeld in ruim 200 neonachtige streepjes/ per kanaal. De meter is functioneel in het gehele audio gebied en is dus ook recht.
Als je eenmaal recorders afregelt met zo'n meter dan wil je nooit meer anders.


guuz1

  • Full Member
  • ***
  • Berichten: 167
Re: Tapedecks afregelen
« Reactie #59 Gepost op: 10 maart 2018, 19:14:14 »
Mooi instrument  :)  zal wel duur zijn.  Ik gebruik een oude AC Buisvoltmeter (Philips GM6012). Maar RTW is toch stukken mooier!