Auteur Topic: De bandgeleiding van de Revox A77 en B77  (gelezen 186 keer)

Marotick

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 472
De bandgeleiding van de Revox A77 en B77
« Gepost op: 27 augustus 2020, 00:24:59 »
Een stabiele bandgeleiding is een belangrijk gegeven voor het goed functioneren van een bandrecorder.
Waarom? En wat doet de bandgeleiding?
Natuurlijk moet de band langs de koppen getrokken worden want op de band staat of komt de informatie waar het omgaat.
Maar de beweging van de band moet zeer precies langs de koppen lopen. Aller eerst de snelheid. De band wordt voortbewogen door de toonas en de aandrukrol (in goed Nederlands) De toonas moet zeer precies ronddraaien en mag niet fluctueren. Ook moet de toonas precies rond zijn want de toonas mag niet slingeren. Als de snelheid van de toonas niet constant is of de as zou maar iets slingeren dan is dat hoorbaar in een jengelde weergave. Tonen op de band worden niet met de juiste trilling, frequentie weergegeven en zal ook niet constant zijn. het beste is dat hoorbaar in het geluid van een piano en het minst zat dat opvallen in spraak.
Maar niet alleen de kwaliteit van het ronddraaien is belangrijk voor een goede weergave ook mag de band niet op en neer gaan langs de koppen. Als de band op en neer zou gaan tijdens het afspelen gaat de band ook met een variabele hoek langs de koppen. Dat is verwaarloosbaar lijkt het maar bij hoge frequenties luistert dit zeer nauw. Dat is heb beste te zien aan de azimut (al dan niet met een H op het eind). Een precieze methode om de azimut af te stellen gaat het beste met een scoop en als daar links en rechts naar toe worden gevoerd dan kan je een lijn zien onder 45 graden, mits de bandloop zeer stabiel is. Vaak zie je die lijn wat in hoek heen en weer dansen en dat komt doordat de band wat heen en weer langs de weergave kop zich beweegt en zodoende er tijdverschillen zijn tussen het linker en rechter kanaal. Die tijdverschillen zijn zeer minimaal maar wel van invloed bij de hogere frequenties.
Is dat erg?
Voor een duidelijk stereobeeld is het echt noodzakelijk dat de fase gelijkheid tussen de kanalen zo goed mogelijk is.
Om de beweeglijkheid van de band te beteugelen zijn er op verschillende plekken geleiders geplaatst die de band in beweeglijkheid stabiliseert.
Bij de A77 en B77 zijn er 3 van deze stabilisatoren.
Laten we van deze machines de bandloop onder de loep nemen.
De band die van de linker haspel wordt afgewikkeld loopt eerst over een bewegende verende pen die voor de start van de band belang is. Die pen vangt de band op bij de start en houdt de band zo snel mogelijk strak bij de start van de band. Zonder die pen (A77 mk1) loopt de start minder vloeiend.
Daarna komt de band bij het eerste lager. De band is zelf 1/4 inch breed dat is 6,35 mm. Het lager zelf is precies 6mm dik en de band past daar dus niet overheen. Revox maakt dat passend door boven en onder dat lager 2 ringetjes te plaatsen van 0,2 mm. Bij elkaar is dat 6,4mm en daar gaat de band prima langs maar, het geeft de band wel de kans om 0,05mm op en neer te kunnen bewegen.
Dat is niet veel maar de oplossing die AEG/ Telefunken heeft is veel beter maar dat straks.
Die 2 ringetjes heeft het grote voordeel dat er geen hoekje is waar vuil zich kan opstapelen want er is helemaal geen hoekje maar een spleetje van 0,2mm aan beide zijden van het lager.
Na dat lager passeert de band een lichtsluisje. Aan 1 kant van de band schijnt een lampje of een ledje (B77) naar een lichtgevoelige cel dat de cel niet kan bereiken omdat de band er tussen zit. Bereikt het licht wel de cel dan slaat de Revox af.
Dit lichtsluisje raakt de band niet.
Dan passeert de band de wiskop. Staat de wiskop op de goede hoogte dan zie je net het begin van de luchtspleet van de kop boven de band.
Dan passeert de band een bandenlichter die de band niet aanraakt als hij staat op te nemen of weer te geven. Deze bandenlichter trekt de band van de koppen af als deze spoelt anders zouden de koppen onnodig slijten.
Deze bandenlichter(s) moeten na het spoelen altijd schoon gemaakt worden omdat vuil op de bandenlichter(s) de band bij het spoelen behoorlijk kunnen beschadigen.
De band loopt dan over de opname kop. Die staat op de juiste hoogte als je de luchtspleet ziet als de band miniem naar beneden wordt gedrukt.
Daarna loopt de band naar de weergave kop en dan weer langs een bandenlichter bij een B77. Dan bereikt de band een belangrijk onderdeel in de bandloop. Een bandstabilisator. Dat zijn 2 kunststof plaatjes die precies 6,35mm uit elkaar staan en waar de band tussen door moet. De band kan hier niet omhoog of omlaag en wordt gedwongen om hier niet op en neer te mogen gaan. De plek is ook belangrijk want er naast bevinden zich de toonas met de aandrukrol die de band moet voortbewegen. De band zelf wordt gemangeld tussen deze as en rol en als die stabilisator hier niet zou zitten bestaat de kans dat de band heen en weer over de toonas wandelt en dan zou de opname/ weergave niet goed kunnen klinken.
De band raakt hier niet de kern van deze bandstabilisator maar raakt deze alleen aan de boven en onderkant.
Daarna raakt de band eerst de toonas en daarna de aandrukrol. Dat is belangrijk want een aandrukrol heeft oneffenheden en de toonas niet. Zouden die andersom zitten dan heeft de weergave kop last van een wat trillende band door de oneffenheden van de aandrukrol.
Aan het einde van de bandgeleiding zit weer een lager. Revox heeft daar gekozen voor een glijlager en niet voor een meedraaiend lager.
Daarna wordt de band opgewikkeld.

Merk verder op dat de koppen niet recht achter elkaar staan maar in een gebogen opstelling. Hierdoor drukt de band tegen alle koppen aan omdat de band probeert om recht langs de koppen te lopen. Die gebogen opstelling heeft ook nog andere voordelen waar ik nu niet op in zal gaan.

Glijlager of meedraaiend lager?
Ik heb 2 theorieën gehoord hier over.
1. Het spoelen van een Revox viel wat tegen en als de band een fractie wordt  afgeremd bij het spoelen wordt de band meteen een stuk mooier en strakker opgespoeld (strakker is belangrijk bij gebruik van AEG pancakes.
2. Het opwikkelen van de band gebeurt door een wisselstroom motor en dat zou dus met schokjes van 50Hz gaan. Zodat er aan de band ook met schokjes getrokken wordt. Om dat iets te egaliseren loopt de band over een glijlager.

Ik heb beide beweringen onderzocht en als ik een Revox reviseer dan haal ik het glijlager weg en vervang dat door een meedraaiend lager. Ik kies hiermee voor minder band slijtage en ik constateer dat met een lager aan het begin en aan het eind de recorder prima opspoelt.

AEG/ Telefunken
De band mag niet heen en weer bewegen, met de doorgang van 6,4mm gebeurt dit wel, iets?  Maar goed het gebeurt. Die 6,4 mm kan ook niet kleiner want als een band veel gebruikt wordt dan wordt hij, doordat hij gewalst wordt door het gebruik langer maar ook breder en dan zal een veel gebruikte band die 6,4mm hard nodig hebben.
De ingenieurs van AEG/ Telefunken hebben iets geniaals bedacht.
De band passeert verschillende steuntjes die niet helemaal haaks de band raken maar van boven iets dikker zijn dan aan de onderkant. Gevolg: de band wordt naar beneden gedrukt en dan loopt de band tegen een onderkant, een richel aan waar de band tijdens het draaien gewoon op rust. Aan de bovenkant zit geen begrenzing maar doordat de steun van boven wat breder is dan van onderen zal de band alleen naar beneden willen. Mocht de band wat breder zijn geworden? Aan de bovenkant zit ruimte genoeg. De band kan zelfs 7mm breed zijn en dan loopt hij nog goed.

Jack Marotick

losgoud

  • Jr. Member
  • **
  • Berichten: 62
Re: De bandgeleiding van de Revox A77 en B77
« Reactie #1 Gepost op: 28 augustus 2020, 09:23:23 »
Bedankt voor dit interessante artikel, Jack. Sommige dingen waren bij mij bekend, andere dingen niet. De bandenlichter schoonmaken vergeet is nogal 's en je hebt helemaal geljk, als die vuil is kan deze de band beschadigen.

Ik heb nog 's naar m'n M15 gekeken en begrijp nu wat je bedoeld met steuntjes, die iets dikker zijn. Dat zijn twee vrij grote ronde (meedraainde) steunen, ook nog met ribbels in de richting van de bandloop. De bandspanningssteunen echter zijn heel precies afgestemd op de bandbreedte en fungeren wel 's als "bandsnijder"mocht de band wat te breed zijn (is mijn ervaring).

Groeten

Ben

Marotick

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 472
Re: De bandgeleiding van de Revox A77 en B77
« Reactie #2 Gepost op: 28 augustus 2020, 10:16:08 »
Die richels daarmee bedoel je de meedraaiende klokken mee denk ik, daar zitten in de looprichting richels en die zijn (dacht ik) van een zachte rubber soort.
Heb jij een M15 die links een blauwe klok heeft? Dan komt deze bij de NOS FB vandaan. Die blauwe klok is de Doesburgse schijf en is bedacht door Cor Doesburg. Met die schijf kon je met andere M15 synchroon starten zodat je perfect kon monteren zonder in de band te hoeven knippen. Was een revolutionaire uitvinding dat de omroep veel afval heeft bespaard. Die man zou een standbeeld moeten krijgen maar bij de hele omroep is niemand meer die weet wie Cor Doesburg is.

De bandsteunen waar ik het over heb zijn die donker rode ronde blokjes waar de band tegenaan leunt.
Zie je kans om daar wat foto's van te maken en die te plaatsen?

Jack

losgoud

  • Jr. Member
  • **
  • Berichten: 62
Re: De bandgeleiding van de Revox A77 en B77
« Reactie #3 Gepost op: 28 augustus 2020, 17:44:19 »
Hi Jack,

Hieronder een paar fotos. Het apparaat is momenteel nogal vies omdat ik er een aantal banden uit het Mi Amigo archief op heb afgedraaid, banden die soms wel 40 jaar in opslag in Spanje hebben gestaan.


Ik begrijp nu wat je bedoelde met de bandgeleiders


De Doesburgse schijf


Deze bandspanningsgeleiders willen een band nog wel 's "kortwieken"


Er is nog wat werk te doen voor "Dasky" ;)

Groeten

Ben
« Laatst bewerkt op: 29 augustus 2020, 09:35:43 door sterremuur »

Marotick

  • Sr. Member
  • ****
  • Berichten: 472
Re: De bandgeleiding van de Revox A77 en B77
« Reactie #4 Gepost op: 28 augustus 2020, 23:14:47 »
Hoi Jan, sorry Ben bedankt voor de foto's. Helaas kon ik ze niet zien maar toen ik https had vervangen door http zag ik ze.
De AEG/ Telefunken bandgeleiding is op deze foto het best te zien. De 5 rode blokjes lopen wat taps af naar beneden en dat is bij de 3de en 4de van links goed te zien. Hierdoor wordt de band altijd naar beneden getrokken tegen de steun onder aan het blokje, de band rust daar dus op. De band kan dus niet naar boven of beneden weglopen.




Jack Marotick
« Laatst bewerkt op: 29 augustus 2020, 12:52:48 door Marotick »

losgoud

  • Jr. Member
  • **
  • Berichten: 62
Re: De bandgeleiding van de Revox A77 en B77
« Reactie #5 Gepost op: 29 augustus 2020, 08:39:37 »
Hoi Jan bedankt voor de foto's.
Jack Marotick

Graag gedaan Willem ;)

Groeten

Ben