Tapedeckforum

Techniek => Afregelen => Topic gestart door: Big M op 1 maart 2008, 17:01:19

Titel: Tapedecks afregelen
Bericht door: Big M op 1 maart 2008, 17:01:19
Welke onderdelen van een Tapedeck moet je afregelen, welke kun je afregelen en welke kun je beter niet "afregelen".
Als je gaat afregelen, wat heb je nodig en hoe ga je te werk:
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Calimero op 2 maart 2008, 08:14:17
Mooi topic idee !!

Ik denk echter dat jij mij (ons ?) meer kan vertellen dan dat
de meeste leden hier kunnen , een enkeling daar gelaten .
Ook is het denk ik een beetje de vraag , gaan we diep of
houden we het (voorlopig ?) relatief simpel .
Simpel beginnen en daarna opbouwen is denk ik het beste .
Het meest simpele is kanaal ongelijkheid lijkt me .

Gerry is in mijn geval zo aardig geweest een korte tape met
1kHz op te nemen vanaf een test cd . Kant A op 19cm/s en
kant B op 9,5cm/s . I.c.m. een AC mV meter kom je dan al
een heel eind .
Ik gebruik er een analoge universeel meter voor samen
met een buizen trapje wat 32x versterkt .
Buizen is geen noodzaak , maar heb ik grijpklaar staan .
Met een opamp is ook prima een versterk trapje te maken .
Het doel van dit trapje is om op schaal 10V of zo toch  een
redelijke meteruitslag te krijgen terwijl U-uit van het deck bij
Akai meestal 0,7V ac is als ik me niet vergis .
Wie een "echte" buisvoltmeter heeft , da's ook prima natuurlijk .


Waarom geen digitale meter ? Die nemen zg. samples van de
te meten spanning , vaak dusdanig langzaam dat boven de 400Hz
de nauwkeurigheid al drastisch af neemt , zelfs bij de wat duurdere
meters als een (mijn) Dynatek .

Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Big M op 2 maart 2008, 16:20:14
Laten we als voorbeeld een Akai GX 635d/Db nemen.

Wat regelen we af?

Kanaal gelijkheid bij weergave
Kanaal gelijkheid bij opname.
Bias uiteraard bij opname.
Weergave volume
VU meter uitslag
Bandsnelheid
Koppen hoe wat waarom.

Stap1:

Vu Meters

We beginnen met de VU meters af te regelen, zodat 0db op de VU meters ook 0dB is op de uitgang.
Zo kunnen we de VU meters gebruiken om de levels gelijk te zetten later.

Wat is 0dB?

0dB is een bepaling die via een moeilijk verhaal berekend is en uitkomt op 0,707 Volt average.
top top moet je dit met wortel 2 vermenigvuldigen, zo kom je op ongeveer 1,1 Volt.
Als frequentie signaal schrijft Akai 1000 Hz voor (1 kHz)

Wat heb je nodig?

Je neemt een Toon generator waaruit 1kHz komt bij ongeveer 1 tot 1,5 volt. (rond de 0dB dus)

De uitgang van je deck sluit je aan op een Oscilliscoop en deze stel je op de juiste manier in.

Hoe ga je te werk?

De Toongenerator sluit je aan op de ingangen van het deck.
Je stelt de line in potmeters op de voorzijde van het apparaat in zodat je op de Oscilloscoop 1,1Volt afleest.
De VU meters zouden nu 0dB aan moeten geven, zo niet, dan bij rgelen met de VU meter Potmeters op de audio print.

Nu heb je de VU meters "geijkt" op de uitgang.
De uitslag van je VU meters kloppen nu.
Titel: Re:Tapedecks afregelen
Bericht door: Big M op 17 maart 2009, 12:01:50
Weergave

Nu de VU meters "goed" staan, kunnen we deze als gereedschap gebruiken bij de volgende afregelingen.

Nu is het zaak een testband te hebben met een testtoon van 1 kHz op 0dB.
(ik maak deze zelf op mijn volspoors Mono Nagra)

Deze tape draai je af op weergave stand en nu moeten de VU metertjes dus 0dB aangeven.
Doen ze dat niet, moet je de weergave versterker zo afregelen dat de VU metertjes w?l 0db aangeven.
Kort gezegd, weergave potjes zo draaien dat de metertjes 0db aangeven.

Uiteraard ga ik er in dit verhaal van uit dat de koppen goed staan.
Bij scheve koppen kan het niveau van links rechts straks drastisch gaan afwijken wanneer je de koppen stelt.
Volgorde is dus eigenlijk dat eerst de koppen recht moeten staat vooraleer de levels af te regelen.
Titel: Re:Tapedecks afregelen
Bericht door: Big M op 17 maart 2009, 12:15:59
Opname

Nu gaan we de opname levels controlleren en eventueel aanpassen.

Let op, iedere bandsoort heeft zijn eigen eigenschappen en gevoeligheden en niet ieder deck reageert hetzelfde op de diverse tapes.

Om een GX 635d/DB af te regelen gebruik ik zelf altijd een Maxell band type XLI.
Dit, omdat dit gewoon een behoorlijke match is en deze band in gebruikte staat nog goed te verkrijgen is op MP.

Goed, we beginnen met een toongenerator die we instellen op 1000 Hz en op ongeveer 1 tot 1,5 volt (+/-0dB)

De uitgang van de toonfiets hangen we aan de ingangs bussen van het deck.
We lezen op source stand 0dB af na instelling van de line-in knoppen.

Dan zetten we het deck in tape stand en rijgen we een XLI tape in.
Deck op rec stand en opnemen.

De VU meters behoren nu ook weer 0db af te lezen, doen ze dit niet, de REC potjes op de print even instellen tot dit klopt.

Behoefd denk ik geen uitleg maar:
Uiteraard, omdat dit een autoreverse decks betreft, beide kanten doen.

Titel: Re:Tapedecks afregelen
Bericht door: Big M op 8 juni 2009, 08:33:00
Opname en Bias

De bias bij dit deck is ook weer voor beide zijdes apart af te regelen.

Bij dit deck geeft Akai op in de SM dat hiervoor een toon van 15kHz -20db gebruikt moet worden, om de Biasstroom af te regelen.

Goed, dit post ik niet graag, want het is namelijk ook een kwestie van "fingerspitzengef?hl".

Stel de toongenerator in op de opgegeven waarde.

Sluit de toongenerator aan op het deck en stel het deck in op source zodat er op de VU meters ongeveer 0dB is af te lezen.( ze moeten dus vrij ver open)

Neem op en controlleer of in de tapestand ook 0dB  +of- 2 dB aangegeven wordt.

Wanneer niet:

Het is nu zaak dat we erg voorzichtig te werk gaan en goed blijven nadenken.
De bias trimmers kun je namelijk stukmaken waneer je de schroefjes te ver los of te ver vast draait.

Draai de bias trimmers nu zover open, terwijl je een opname maakt en het deck op tape heb staan, dat je het hoogste punt van de uitslag van de VU meter heb gevonden.
Dit punt is de top van de biascurve en geeft overbias, om nu een correcte instelling te maken ga je 3dB v??r dit punt zitten.
Dus draai je de trimmer weer terug totdat de VU meter 3dB minder aangeeft dan de waarde die je net op de top vond.
Doe dit met alle kanalen.

Check nu met 0dB 1Khz of de opname sterkte nog klopt.
Regel dit desnoods bij.

De toongenerator weer op -20db en 15kHz en instellen op 0db op de meters, opnemen en kijken of beide kanalen nu gelijk zijn.

Waneer de uitslag op de band ietsje harder is dan op de source mag je dit corrigeren, dit is dus het tweaken van de bias.
Waneer je op tape en source zowel bias als rec volume correct hebt staan, is het tijd om een opname te maken.





Titel: Re:Tapedecks afregelen
Bericht door: disco op 30 januari 2010, 12:03:57
Maurice,

Zojuist had ik een geval aan de hand (A77) waar de voedingsspanning was verlopen. Wellicht is het raadzaam om deze te verifieren voordat de afregelprocedure wordt aangevangen.

Idem dito voor de frequentie(s) van de tachoregeling, voor zover aanwezig.
Titel: Re:Tapedecks afregelen
Bericht door: Big M op 31 januari 2010, 00:45:21
Hallo Disco,

Je hebt hierin wel gelijk, alleen was deze afregel methode, zoals je kunt lezen gestoeld op een GX 635d/db van Akai.
Titel: Re:Tapedecks afregelen
Bericht door: Dozo op 20 juni 2010, 01:58:33
Opname en Bias

Bij dit deck geeft Akai op in de SM dat hiervoor een toon van 15kHz -20db gebruikt moet worden, om de Biasstroom af te regelen.


In de sm staat zoiets van 1,5, 15 Khz -20Db recording (dus niet 0 dB) en dat je op dat niveau er voor moet zorgen dat je opname recht moet zijn tussen deze twee waarden. Het -3 dB punt is een methode maar niet iets wat specefiek wordt aangegeven in de sm van Akai.



Titel: Re:Tapedecks afregelen
Bericht door: Dozo op 21 augustus 2010, 01:28:33
Vandaag eens de 7Hz methode uitgeprobeerd met diverse tapes op een GX-635D. Ik kan alleen maar zeggen dat dit echt heel snel werkt en een zeer mooie schone opname oplevert. De moeite waard om eens te proberen.

http://www.billvermillion.com/tape.html (http://www.billvermillion.com/tape.html)
Titel: Re:Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 21 augustus 2010, 13:34:19
Je krijgt dan wel de minste modulatieruis, maar bij Akai kun je de equalizer niet bijstellen, i.t.t. Revox.
Je moet dan geluk hebben met je tapesoort dat de karakteristiek "recht" is.
Akai's eigen filosofie is om via de bias de karakteristiek recht te trekken tussen 10 en 10.000 Hz. De bias vormt dan een compromis tussen rechte karakteristiek en minimale vervorming.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Tape man op 17 juni 2012, 18:42:50
Dank voor de goede uitleg ;)
Hoe zit het dan met die  millivoltmeter heb je die niet niet nodig dan.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 17 juni 2012, 23:27:06
Je reageert op een zeer oude post, dat vertraagt de discussie wel sterk.

Los daarvan zou ik de normale procedure gebruiken zoals in de manuals omschreven staat.
Daar kun  je gewoon de mV-meter voor gebruiken.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Tape man op 18 juni 2012, 00:45:13
Ik zou blij zijn met wat discussie. :-X
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: KJHvanBeek op 20 oktober 2012, 15:01:08
Een Uher SG-630/630 Logic regel je af met 333 kHz.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Ruud55 op 30 januari 2014, 10:41:57
Nog even mijn (kleine) duit in het zakje: in de professionele wereld koos men er altijd voor om een recorder af te regelen voor minimale modulatieruis, omdat dit soort ruis met geen enkel ruisonderdrukkingssysteem weg te werken viel. (Het z.g. 'gorgelen' bij een constante toon.) Daarna werd dan gecontroleerd of de bias ongeveer overeen kwam met het door de bandfabrikant aanbevolen werkpunt. Normaal werd de bias gecontroleerd bij 10 KHz -20 dB. De biasstroom werd langzaam verhoogd tot de maximum output werd bereikt. Dan werd de bias nog verder verhoogd, tot de output (over band gemeten) weer afnam. Afhankelijk van de bandsoort en de snelheid moest de bias dan b.v. 3 dB 'over de top' worden ingesteld om het optimale werkpunt te bereiken. Bij hogere snelheden is de overbias minder dan bij lagere snelheden. Voor mijn Revox A77 recorders kwam ik destijds (met de bandsoort die ik toen gebruikte) op 2 dB bij 38 cm, 4 dB bij 19 cm en ik dacht 5 dB bij 9,5 cm/sec. Wel even goed uitkijken dat er geen 'lek' van de bias op de uitgang verschijnt, want dat zou de meetwaarde kunnen verstoren. Door de input even weg te nemen blijkt dit snel genoeg.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 30 januari 2014, 12:54:15
Die overbias staat meestal wel op de kaartjes die als bijsluiter bij nieuwe banden zaten.
Maar die zijn vaak weggeraakt.
Het allerbeste is afregelen op minimale vervorming met een vervormingsmeter. En daarna de equalizers bijregelen op rechte karakteristiek.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Annerob op 22 februari 2014, 00:26:59
Ik ben op dit moment bezit met het afregelen van een Akai PT-6011 op Agfa PE36/46 PE31/41
Uitdaging is daarbij dat ik zowel van de recorder als van de tape nog geen specs of afregelgegevens heb...
Ouderwetch overbiassen dus maar.. En de rest op gehoor en gevoel..
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: johanh op 15 november 2015, 16:58:29
Hier effe mee gaan, ik heb alles al namelijk vernieuwd ontrend elco's en de torren, alsook de schuifregelaars open gemaakt en ultrasoonbad gegeven, maar nu is deze helemaal ook bewegende delen gesmeerd, maar NU komt het is er iemand die me echt 'n zeer goede kwaliteidsband met al de nodige test 1Hz signal wil opnemen (full mono één spoor dacht ik) voor al m'n akai's modellen afteregelen, ik heb alles ooit gedaan kwa solderen, maar heb nooit ZELF één bandrecorder kunnen afregelen, omdat ik GEEN GOEDGEMAAKTE TESTTAPE heb, hier wil ik dan ook aan deze medeliefhebbers 'n oproep doen voor 'n goei te kunnen bemachtigen jullie zouden me dan erg helpen AUB?

alvast erg bedankt ik hoor het graag wat m'n schul ik U moet dan.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 16 november 2015, 11:31:04
Ik heb wel zo'n band, maar wil hem natuurlijk niet kwijt, en hij mag natuurlijk ook niet beschadigen, cq. opgenomen worden.
Een foutje is zo gemaakt.

Je mag hem wel huren.
Dan betaal je mij 25 euro, ik stuur hem je toe. Jij stuurt hem mij weer terug, ik controleer de band en je krijgt je geld retour, minus de portokosten (iets van 2 a 3 euro).
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: disco op 19 november 2015, 19:43:23
Je krijgt het druk Eric  :D

Is er niet iemand met een geijkte Nagra die een monospoor van 1KHz kan trekken op 0dB, 9,5 en 19cm/s?
Frequency swaps om harmonischen te bestuderen is misschien een te hoog gegrepen doel?
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 20 november 2015, 00:24:39
Ja, Maurice.
 Maar die heeft de komende tijd waarschijnlijk geen tijd voor de hobby.
Die tape van mij komt dus van Maurice.
Is 1000Hz, 0dB.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: p.lankhaar op 20 november 2015, 22:47:23
Ik heb ook speciaal voor dit doel Nagra machines aangeschaft.
Heb er intussen 3 staan, volspoor 9,5/19/38, maar die moeten nog afgeregeld worden. Nog geen tijd gehad om er iets mee te gaan doen helaas...
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: johanh op 29 november 2015, 21:44:08
waar vind ik "Maurice" dan sterremuur?
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 30 november 2015, 14:32:40
Dat is Big M. op dit forum.
Maar ik vrees dat hij geen tijd heeft om nieuw materiaal aan te maken, en de voorraad is volgens mij ook op.

Maar je zou deze kunnen aanschaffen. Dat is dezelfde als ikzelf heb.

http://link.marktplaats.nl/m990636631

Je kunt ook hieruit kiezen:

http://www.ebay.com/sch/ReeltoReel-Tape-Recorders-/116868/i.html?_from=R40&_nkw=calibration+tape
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Jeroenorad op 3 december 2015, 13:32:43
De mijne heb ik ik Duitsland gekocht,
bij http://www.pievox.de/.

Wel aan de prijs inderdaad...
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: johanh op 3 januari 2016, 15:36:09
Kan ik met deze de akai's GX 635, 636, 646 en 747 gebruiken en mee afregelen is deze dan geschikt voor 7 ½ ips en  3 ¾ ips ??

http://www.ebay.com/itm/Calibration-tape-FREQUENCY-RESPONSE-IEC-7-ips-19-cm-s-/252081553175?hash=item3ab13b3f17:g:8rYAAOSwMmBV6ru3

Ander graag melden wat echt de goeie is voor deze akat toestellen, en hier dan effe de link plaatsen, zodat ik deze dan kan kopen AUB

Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 3 januari 2016, 16:42:57
Dit is een referentietape om de frequentiekarakteristiek te controleren.
Dus niet bedoeld voor azimuth of levels.
Maar wel voor te gebruiken waarschijnlijk, mits je de -20dB niet opdraait naar 0dB.
Je hebt dan wel een gevoelige mV meter nodig om de -20dB te calibreren.
Het is wel minder nauwkeurig dan een tape met een 0dB [email protected]
Maar die kun je voor dat doel zelf tijdelijk maken op een goedgekeurde recorder4 van jezelf of een vriendje.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Jeroenorad op 11 januari 2016, 18:15:01
Hallo Sterremuur,
Dat brnegt mij opeens op een ongemakkelijke gedachte.
Ik heb destijds een 320 nWb/m testtape gekocht, was dat dan eigenlijk wel de goede of is die veel te "luid" geweest? Ik heb m'n GX77 daarmee op 0dB afgeregeld...

Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 11 januari 2016, 23:43:18
Kun je makkelijk testen op een ongewijzigde recorder.
Tape afspelen met de eventuele outputregelaar op maximum.
De VU-meters moeten rond de 0 VU aanwijzen.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Jeroenorad op 12 januari 2016, 11:21:57
Ja precies, dat ga ik eens doen, dan zou die op een ongewijzigd deck dus, als mijn testtape 320 (dus sec +4dB) 4 de meer moeten aanwijzen!
Bedankt voor de tip...
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: frank op 12 januari 2016, 14:44:16
Volgens mij is 185 nWb/m een 0 dB tape, een 250 nWb/m een +3 dB tape en een 320 nWb/m een +6 tape.
Als dat klopt dan heb je de GX-77 dus afgeregeld zodat een signaal van 6 dB een VU-meter uitslag van 0 VU moet geven. Dat is prima als je alleen +6 dB tapes gebruikt maar als je ook veel Maxell UD of XL-I gebruikt dan moet je dus wat onder de rode ledjes blijven qua uitsturing.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Jeroenorad op 13 januari 2016, 00:06:25
Nou, het grappige is dat als ik een vrij stevig opgenomen tape (met de GX77 die dus op +6 dB is afgeregeld) en draai die op mijn nieuwste aanwinst GX 630D dan slaan de VU meters van laatstgenoemde helemaal de hoek in.
Maar: ik moet zeggen dat de opname op de GX77 zelf ook al erg boemerig klinkt, dus +6 dB op een TDK Audua tape is blijkbaar ook teveel van het goede ;-)

De 630D ligt nu uit elkaar vanwege de sparkkillers, dus kan het nu even niet nameten op de mV meter.

Ik had nog een Uher Royal de luxe staan, en daar is niet aan gedraaid, en die geeft -6 dB?? maar deze meting is niet betrouwbaar omdat ik de snoeren niet helemaal goed aangesloten had (kwam BNC naar cinch verloop te kort) en de Uher bovendien alleen DIN bussen heeft. Volgens de sm van de Uher meot die ook 0dB (0,775v) afgeven.

Dus moet eerst de 630D weer in de lucht hebben en dan maar daar de testtape op leggen.
Zag wel op de audioprint dat de vorige eigenaar(en) al eraan gedraaid heeft...

Bedankt voor jullie meedenken!
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: frank op 14 januari 2016, 07:32:42
In dit document (even doorscrollen naar tabel 2) kun je zien hoe de nWb/m's zich verhouden tot de te meten uitgangsspanning (Flux level)

http://www.mrltapes.com/choo&u.pdf (http://www.mrltapes.com/choo&u.pdf)

Jouw tape is dus een (rond de ) +5dB tape (315 nWb/m)
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: johanh op 2 november 2016, 17:45:13
Hoi, mensen, kan iemand me hier 'n link (of meerdere) geven waar 'n 'n goede test tape kan kopen voo de levels afteregelen, dit voor de Akai's modellen, zoals, 636, 646,635, 77, 747 enz..., mogen jullie er mij echt mee kunnen helpen AUB ik zal er erg dankbaar voor zijn
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 2 november 2016, 18:32:43
Zoek op ebay naar calibration tape, of bezugsband of messband.
Zijn dure jongens.
Bijvoorbeeld:

http://www.ebay.nl/sch/i.html?_from=R40&_trksid=m570.l1313&_nkw=calibration+tape&_sacat=0

ik heb er een van Pievox.

Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Marotick op 3 november 2016, 13:57:18
En die meetbanden stellen eigenlijk niet veel voor. Om kwart spoor en half spoor te kunnen afregelen zou een meetband volspoor opgenomen moeten zijn en niet 2x half spoor.
Als je een goede bandrecorder kunt vinden neem dan (desnoods op 2x half spoor) een toon van 1000 Hz op op 0dB. Als de meetband er wat naast zit is helemaal niet erg. Een toon van 8.000, 10.000, 12.000 Hz op - 10 dB is handig om te kijken of de weergave recht is. Neem ook ruis op, goede scherp klinkende mono ruis, dat is handig om de azimut af te stellen. Wil je dat goed doen dan regel je de weergave kop af op de scherpste ruis en je kan bij een 2 spoor recorder kijken of je het goed gedaan hebt want als je de band omdraait en hem dus terug laat lopen moet de ruis net zo scherp klinken anders stel je de kop opnieuw af en plaats je de afstelschroef precies tussen de eerste en 2de afstelling in. De azimut is dan exact en dan de opname kop richten. Als het lukt soldeer de opname kop even als weergave kop en regel de stand van de kop ook hiermee met de scherpste ruis en met de band ook weer in de terugloop. Soldeer daarna de juiste bedrading aan de koppen en met die machine kan je dus weer nieuwe testbanden maken.
Voor kwart spoor machines is het wat lastiger omdat spoor 3 net valt in een stukje waarin een scheiding tussen het linker en rechter kanaal is, een smal spoortje waar niets wordt opgenomen. Daarom is een goede testband opgenomen op een volspoor kop dat de gehele breedte van de band beslaat.

Jack
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 4 november 2016, 09:37:37
Die aangeboden tapes zijn volspoor. Ik heb er twee.
Te gebruiken voor azimuth en levels bij weergave. Een scoop is stukken exacter dan op het gehoor, maar vroeger heb ik me er wel mee moeten behelpen. Wat daarbij hielp was een mono stereoschakelaar ná de recorder.
Voor opnamelevels heb je uiteraard een toongenerator nodig, maar dat kan met een app op pc of tablet of foon ook heel aardig.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Marotick op 5 november 2016, 12:56:42
Het oor is een zeer gevoelig meetinstrument. Het het afregelen van de azimut gaat met dat instrument beter dan met een scoop. Voorwaarde is wel dat de ruis goed scherp is, het gaat om ruis in het hoge gebied. Een zeer kleine verdraaiing aan het azimut schroefje geeft een enorme geluidsverandering. De 2 kanalen moeten wel mono afgespeeld worden. Wil je het nog beter doen dan soldeer je 1 van de kanalen even om zodat de ruis in tegenfase is en dan regel je de azimut af op miniem signaal.
Het bezwaar van een hoge frequentie toon om de azimuth af te regelen is dat de kop ook weer in de volgende periode kan komen te staan en het dus goed lijkt, met ruis kan dit niet.

De vraag is dus of er iemand hier in dit forum beschikt over een machine met een mono kop volspoor? Een Nagra bijvoorbeeld. Die zou bandjes kunnen maken die goed als testband te gebruiken zijn. Want test banden slijten en zo af en toe een andere is zeer welkom.
Daarop tonen ca 0 dB van 1000 Hz en 6000, 10.000, 12.000 en 14.000 Hz op -10dB
En scherpe ruis van 0 dB.
De ruis kan uit een FM ontvanger komen en via een mengpaneel met laag af een hoog op, opgenomen worden.
Wie?
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: johanh op 5 november 2016, 17:58:45
Jah ook ik zoek hier iemand die deze dingen kan maken op 'n mooie zuiver maschiene en met nieuwe band, die ik dan betaal natuurlijk
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 5 november 2016, 18:43:57
En dan hopen dat die Nagra na 40 jaar ook nog goed staat. ;)
Een forumlid kon dat maar is momenteel niet in staat om calibratietapes te maken.

Ik zou dus een tape maken op een bewezen goede 2 of 4 spoormachine en daar a.h.w. de instellingen van kopiëren. Dat is beter dan niks.

Of je schuift een avondje aan bij iemand met zo'n tape in jouw regio.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 5 november 2016, 18:50:20
Citaat
Wil je dat goed doen dan regel je de weergave kop af op de scherpste ruis en je kan bij een 2 spoor recorder kijken of je het goed gedaan hebt want als je de band omdraait en hem dus terug laat lopen moet de ruis net zo scherp klinken anders stel je de kop opnieuw af en plaats je de afstelschroef precies tussen de eerste en 2de afstelling in.

Die denkfout heb ik ook gemaakt.
Je draait de band namelijk 180 graden, dus wat gebeurt er met de oriëntatie van je signalen?
Exact niets, want de richting blijft gelijk.

Het zou wel werken als je de band andersom legt  dus met de magnetische kant naar buiten, maar ja, dan hoor je niks.
Probeer maar met een schuin streepje op een doorzichtige Revox aanlooptape.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: johanh op 6 november 2016, 01:00:42
Het probleem is dat hier nergens iemand is met dit soort zaken en banden, in Nederland heel wat meer hoor
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Marotick op 6 november 2016, 09:38:14
Citaat
Wil je dat goed doen dan regel je de weergave kop af op de scherpste ruis en je kan bij een 2 spoor recorder kijken of je het goed gedaan hebt want als je de band omdraait en hem dus terug laat lopen moet de ruis net zo scherp klinken anders stel je de kop opnieuw af en plaats je de afstelschroef precies tussen de eerste en 2de afstelling in.

Die denkfout heb ik ook gemaakt.
Je draait de band namelijk 180 graden, dus wat gebeurt er met de oriëntatie van je signalen?
Exact niets, want de richting blijft gelijk.

Ja je hebt gelijk en ik maar denken dat het perfect afgeregeld was. Toch wel vreemd dat ik dit vaak gedaan heb en regelmatig een kleine afwijking waarnam en het stelschroefje maar precies tussen de 2 waarden heb ingezet.
Grappig om te zien dat het niet zo simpel is.

Bij de weg.
Ik heb gisteren van iemand volspoor koppen gekregen die waarschijnlijk voor een Telefunken machine zijn. Hoe ik die in mijn Revox moet krijgen weet ik niet maar daarmee moet het toch mogelijk zijn om  een goede testband te maken.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 6 november 2016, 10:22:34
Volspoorkoppen zijn niet de heilige graal, maar juist de perfecte haaksheid.
Ooit moet er een perfecte moedermachine zijn geweest met een haakse kop, alle anderen zijn afgeleide referenties.
Je zou met een meetmicroscoop de kopspleet exact vertikaal kunnen zetten.

Ik heb nog een fabrieksoriginele GX-625.
Maar ook daarvan kan de kop fout zijn afgeregeld of door warmteëffecten door de jaren heen zijn bewogen.
Zelfs het poetsen van de kop kan de boel enkele microns bewegen.
Maar het is wel mijn referentie, evenals mij  twee calibratiebanden. En  ik weet dat die iets verschillen in azimuth. Een heel klein graadje verschil op de scoop bij 1000Hz ongeveer de dikte van de beam. Niet hoorbaar.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Janboel op 8 februari 2017, 23:25:32
Heren, misschien wel een heel grote knuppel in het hoenderhok, maar ik heb de moed toch maar opgevat:
Ik heb geen enkele ervaring met het afregelen van recorders maar volg deze discussies wel en begrijp hem tot op zekere hoogte.
Vraag me echter af waarom er zo veel afgeregeld moet worden. Je ziet dat ook vaak bij decks die aangeboden worden op bijv. marktplaats. Je moet er toch van uit gaan dat een deck goed afgesteld is voor het de fabriek verliet. Van de meeste van mijn decks ben ik overtuigd dat de vorige/eerste eigenaar er ook nooit met zijn vingers aangezeten heeft of er zelfs maar in gekeken heeft. En aan de koppen en/of geleiders te zien hebben de meeste van deze decks ook niet zo veel kilometers gemaakt. Tenslotte vind ik ze goed tot zeer goed klinken, maar dat is uiteraard subjectief en ook wel een beetje een wonder na zo'n 40 jaar.
-Als de koppen in de fabriek goed afgesteld zijn (en de stelschroeven verzegeld zijn), waarom zou dat na verloop van tijd veranderen? Een haartje kan natuurlijk altijd, maar bij het afregelen kan dat zo te lezen ook het geval zijn.
- Opname en weergave niveaus zijn ook in de fabriek afgeregeld. Waarom zou je dat na verloop van tijd opnieuw moeten doen?
Heeft dit laatste te maken met veroudering van de elektronische componenten en is een Db meer of minder echt zo belangrijk, als je in acht neemt dat (muziek opnames op-) oudere banden ook niet 100% meer zullen zijn??
Kan me wel voorstellen dat je dit moet doen als je componenten (bijv. condensatoren of transistors) in de geluidsweg vervangen hebt.
Kortom: er is ook zo'n adagium "niet repareren als het niet stuk is". Mijn bedoeling is slechts om het waarom beter te begrijpen.
Hoop dat mijn knuppel niemand geraakt heeft en maak er gerust een boemerang van.
Als voorafje komt dit een beetje laat voor het onderwerp, maar misschien een goed tussengerecht voor de minder ervaren leden als ik.
Janboel
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: frank op 9 februari 2017, 09:16:48
Je hebt feitelijk zelf al het antwoord gegeven: door achteruitgang en verloop van electronische componenten kunnen de interne afregelingen verlopen zijn (en meestal is dat ook zo). Je kunt je zelfs nog afvragen of decks vanuit de fabriek 100% goed hebben gestaan maar dat valt natuurlijk niet meer te controleren. Ook decks waar nog nooit iemand van binnen met zijn vingers aan heeft gezeten kunnen een verschil in output level geven tussen links en rechts. Ook kan de VU-meter uitslag tussen links en rechts anders zijn en ook de interne input levels.
Bij het vervangen van electronische componenten doe je er sowieso goed aan om het deck opnieuw af te regelen. Ook door vuil in koppenschakelaars of -relais kan het signaal vanuit de kop naar de audioversterker slechter geworden zijn. Je moet dan in elk geval de schakelaars goed schoon maken maar ook de zaak opnieuw afregelen.
Van de kopinstellingen moet je inderdaad afblijven als daar nog nooit iemand aan gedraaid heeft. Overigens is het wel eens voorgekomen dat we er achter kwamen dat ook koppen vanaf de fabriek niet helemaal 100% 'recht' stonden, al komt dit maar sporadisch voor. Bij een onverslijtbare kop (zoals Akai GX, Sony F&F of Philips FSX) zou je de kop dan goed kunnen stellen als je daarvoor de juiste calibratietapes en oscilloscoop hebt. Bij een deck met al enigszins ingesleten koppen moet je dan echt van de koppen afblijven. Je kunt de koppen dan wel opnieuw gaan afstellen maar de band zal toch weer het slijtspoor gaan opzoeken omdat die immers heel dicht ligt bij de fabrieksinstelling. Als een kop scheef staat vanuit de fabriek dan zal dat nooit heel veel zijn, dus de mate van verstelling van de kop zal dan een fractie van een millimeter zijn.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sheep op 9 februari 2017, 16:19:16
in het antwoord van Frank mis ik dan nog het afregelen op een bepaalde tape soort
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: frank op 9 februari 2017, 16:23:59
Het ging de topicstarter dan ook meer om het al dan niet noodzakelijk zijn van het (her)afregelen van de levels. Daar schrijft Jan ook over.
Vanzelfsprekend moet je een deck ook afregelen op de bandsoort die je gaat gebruiken om mee op te nemen. Ook die instelling kan verlopen en sommige bandsoorten, waar een deck vanuit de fabriek vroeger op is afgeregeld, bestaan niet meer of zijn inmiddels in het ronde archief (lees: vuilnisbak) beland.
Titel: Re: Tapedecks afregelen: Level
Bericht door: guuz1 op 8 maart 2018, 20:40:09
Hi Frank,

Na het vervangen van alle 2C485's en elko's in de PlayBack en Record Amplifier van mijn  AKAI GX630D, wil ik het deck weer afstellen volgens de procedure van BIG M , aan het begin van deze thread.

Ik  heb een toongenerator (R&S), Scope (TEK), maar mijn Buisvoltmeter werkt niet meer.

Ik heb een zeer oude Testtape ("Telefunken magnetophon"); zal medio zestiger jaren zijn (kwam lang geleden uit de Dump).

Op een gestencild papiertje staat het volgende:

Testband

 VorspannFrquenz
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: guuz1 op 8 maart 2018, 21:31:04
Testband
++++++

Vorspann         Frequenz           Pegel    verwendungszweck
_______________________________________________

Weiss              1 KHz                   Voll        Wiedergabe empfindlichkeit

Rot                   12 KHz                - 12 Db    Zum Kopf Einwippen

Gelb                  80 Hz                 - 20 Db    Zum Frequenzgang Kontrolle

Grun                  1 Khz                 - 20 Db    Zum Frequenzgang Kontrolle

Grau                  16 KHz               - 20 Db    Zum Frequenzgang Kontrolle

Rot                     12 KHz              - 20 Db    Zum Frequenzgang Kontrolle

Voor het afregelen van het level van de Playback Amplifier moet ik dus Track "Weiss" gebruiken.

Mijn vraag is nu als volgt:

1) Dit is een zeer oude tape en heeft waarschijnlijk een lagere magnetische sterkte (nWb/m) dan modernere banden.
    Waarschijnlijk gebruikt hij daarom nog de oude norm voor de definitie van 0 VU.

2) Ik gebruik normaal MAXELL UD-XL1

Als ik de 1 KHz toon (weiss) op 0 VU afregel (STAP 2 in het verhaal van Maurice) , slaan de meters waarschijnlijk in de hoek met MAXELL UDXL-1.

Ik vermoed nu dat ik op -3DB of -6 DB moet afregelen met deze tape?

Kan iemand mij raad geven?

Hartelijk dank!

   
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Marotick op 9 maart 2018, 09:05:35
Eigenlijk maakt het niet zoveel uit. Stel je doet het verkeerd dan weet je dat je of de meters nog wat in het rood mag laten wapperen en dat de opname dan toch nog goed is (veel mensen doen het zo) Of je weet dat je voorzichtig moet zijn en dat rood ook echt rood is.
Ik zou de scoop niet gebruiken. Het enige wat je nodig hebt is een toongenerator, een testband en een goede DB meter. Ik gebruik een RTW (NTP) meter en daarmee zie je beide kanalen en zie je ook in dB's wat je aan het doen bent. Hoe zie je op een scoop dat je 5,5 dB terug moet?

Jack
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Hobbyman op 9 maart 2018, 10:20:29
Eigenlijk maakt het niet zoveel uit. Stel je doet het verkeerd dan weet je dat je of de meters nog wat in het rood mag laten wapperen en dat de opname dan toch nog goed is (veel mensen doen het zo) Of je weet dat je voorzichtig moet zijn en dat rood ook echt rood is.
Ik zou de scoop niet gebruiken. Het enige wat je nodig hebt is een toongenerator, een testband en een goede DB meter. Ik gebruik een RTW (NTP) meter en daarmee zie je beide kanalen en zie je ook in dB's wat je aan het doen bent. Hoe zie je op een scoop dat je 5,5 dB terug moet?

Jack
Niet helemaal mee eens , maar dat mag toch?
Ik zou niet meer zonder de scoop afregelen omdat ik dan ook kan zien hoe het signaal aan de uitgang eruit ziet en of de koppen goed staan en tevens kunt zien wat er gebeurt tijdens afregelen.
Dus heb je een scoop dan zou ik het zeker erbij gebruiken.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Marotick op 9 maart 2018, 15:05:14
Ook niet mee eens, Ik heb een scoop, zelfs een hele goede maar daar regel ik geen recorders meer mee af. De scoop gebruik ik wel om fout te zoeken. Maar ja ik doe Revoxen dus heb ik de scoop ook weinig nodig.
Om de bijstroom (bias) af te regelen moet je de bijstroom eerst op max draaien en dan, afhankelijk van de bandsoort, de bijstroom verder opdraaien totdat de 10.000Hz 4.5 tot 6.5 dB gezakt is.
Met een scoop kan ik 6dB goed zien maar wat doe ik met 4,5dB of 3,5dB???
Daarom gebruik ik een RTW meter waar ik zelfs nog beter dan een halve dB op kan aflezen.
De azimuth, ik heb een testband met volspoor witte ruis er op. De weergave kop zet ik rechtop door de kop zo af te regelen dat ik het meeste hoge ruis hoor. Met een sinus is de kans op fouten maken erg groot met ruis kan je geen fouten maken. De opname kop zet ik rechtop door witte ruis toe te voeren en dan die weer zo afregelen dat het scherpe ruis goed hoorbaar is. Bij nieuwe koppen is dat een feest omdat die plek zeer scherp is vast te stellen.
Maar goed ieder zijn methode.
Jack
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Hobbyman op 9 maart 2018, 15:36:51
Ik kijk graag mee namelijk hoe een vast signaal er uitziet aan de uitgang.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: sterremuur op 9 maart 2018, 21:17:58
De scoop is prima om de koppen haaks, dus beide kanalen in fase, af te regelen.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Hobbyman op 9 maart 2018, 21:38:38
De scoop is prima om de koppen haaks, dus beide kanalen in fase, af te regelen.
Dat is het ook en dat kleine verschil hoor je mogelijk niet vandaar dat ik de scoop er bij aansluit.
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: guuz1 op 10 maart 2018, 01:05:49
Hi Tapedeck specialisten,

Bedankt voor alle adviezen tot dusver.

1) Ik heb zelf een antieke toongenerator (Rohde & Schwarz) en Scoop (TEK), maar beiden doen het nog prima.
Met de scoop kan ik idd "signaal in"  en "signaal uit" checken om zeker te zijn dat ik de sinus meet en niet brom ofzo.
Ik gebruik de scoop NIET als absoluut level meetinstrument.
(De koppen hoeven niet afgesteld te worden, want die zijn nog origineel verzegeld; Afstellen van de azimuth met een scoop:  Lisajous figuur (X-Y) schijnt  goed te gaan, maar is hier niet nodig.

Jack,   Wat is een RTW meter?
 
Ik heb zelf een antieke mV  Wisselspannings  Buisvoltmeter (Philips GM6017) die goed te gebruiken zou zijn, maar die is helaas op dit moment stuk (Kapotte voeding elko).
Wel kon ik (tot mijn verbazing) moeiteloos de frekwentie (1000 Hz, 4 digits) en de AC output  (4 digits) van de R&S Toongenerator en "Line OUT" meten met mijn  oude multimeter (Dynatek 6070RS);

(Wel heeft de Toongenerator een lage output impedantie 600 Ohm, en de playback amplifier heeft natuurlijk ook een vrij lage output impedantie, dus dat helpt.
Ik ga nog nameten tot welke frequentie ik de Dynatek nog kan gebruiken. Frequentie opvoeren en tegelijkertijd het level  met de scoop checken en dan kijken waar de multimeter het laat afweten).

3) Ik heb de transistoren (2SC458) in Record en Play Back Amp's nog niet vervangen;
Zo heb ik de afstelling "op dit moment" van de Playback Amp "Line Out" level (in stand "Source")  en de VU meter level kunnen checken. (e.e.a. volgens de instrukties van "BIG M" ).
Wel ontdekte ik dat iemand (FODOR??  al 4 stuks 2SC458L in de linker playback amp vervangen heeft door BC413B 's.
(Dit moet gebeurd zijn toen het deck vrijwel nieuw was (is begin 1979 als een gerefurbished deck gekocht en de fabricagedatum is 26-01-1979 volgens de kast. Het is daarna niet meer gerepareerd/geserviced.

De linker Playback AMP ruist niet (dus de BC413B 's houden het beter uit dan de 2SC458 's (rechter Playback amp en linker record amp ruisen sterk).
Het linker kanaal (in stand "Source")  staat op 0 Db Vu voor 0.717V "Line Out", het rechter kanaal op 0.748V  voor de gelijkblijvende  ingangsspanning (55mV);
Je kunt de VU meter van het rechterkanaal alleen naar 0Db VU en 0.717 V ("Line Out") krijgen door het "Line In  R " Level op de voorkant  wat terug te draaien voor het rechter kanaal.

Het lijkt erop dat het rechter kanaal meer versterkt, maar de VU meter ijking  ( L en R )  is OK (V3 en VR3B) .
Zelfde uitslag Vu meter (L en R)  voor zelfde "Line Out" (L en R ) levels (ook is de schaal goed volgens de "Db " formule (V1=V2 * 10 ** (-0.05*Db):

-6 Db = factor 0.5    -20 Db = factor 0.10

In de GX 630 Kun je blijkbaar de versterking in "Source Mode"" NIET onafhankelijk (L en R)  terug trimmen (er zijn geen trimmers in dit signaal pad).
 
Het lijkt erop dat je de kanalen (in "Source Stand") alleen gelijk krijgt door transistoren met gelijke HFe te kiezen voor beide kanalen (dit is nu duidelijk NIET het geval; een kanaal heeft BC413B 's en het andere 2SC458 's).
Je kunt natuurlijk wel corrigeren met de "Line in" regelaars op het front;
maar het zou toch zo moeten zijn, dat ze voor een Mono signaal (L en R) op dezelfde stand staan.  Bij mijn recorder is dit nu niet het geval en ook niet goed te krijgen!

NB. Het Play Back level (vanaf de kop in stand "Tape", afspelen , kan natuurlijk wel onafhankelijk afgesteld worden (VR1 en VR1B).

Dit PlayBack  level moet dus volgens AKAI met een testband 700 Hz, 0 Db Vu afgesteld op tapesnelheid 19 cm/s, worden, maar er wordt niet verteld wat de magnetische eigenschappen van deze band is:   185 nWb/m of 250nWb/m ??
En waar kan ik zo'n band op de kop tikken??

.


BTW
 A)
De "Telefunken" meetband, die ik heb,  was uiteindelijk waardeloos; door iemand ooit zelf gemaakt op een slechte recorder). Enorm fluctuerende levels/dropouts.
Dus ben ik op zoek naar een goede testband, volgens AKAI spec's.

B)
Hierbij nog ter info de afregelprocedure van de GX630D volgens de Service Manual van Sterremuur (waarvoor dank!!).
Hieruit is ook duidelijk dat je de versterking van de Record/Play Back AMP combinatie  (in "Source mode") NIET onafhankelijk (L vs R)  af kunt stellen.

C)
Ik ga ook nog de instellingen van de Record Amp (VR2 en 22B: signaal level naar de opname koppen) checken voordat ik de 2SC458 transistoren vervang.

D) Hierbij nog enige data van Tapes (Duitse Tests "HiFi Exklusif 1980.  De MAXELL UD-XL35 had de beste magnetische eigenschappen destijds (+2.5 DB uitstuurbaar); Maar niet zo'n goede wikkeleigenschappen.
Nu zijn er waarschijnlijk nog betere tapes.
Ik kan de hele test niet uploaden omdat het bestand te groot is. (als er belangstelling voor is kan dit misschien op de server van Eric gezet worden).



(https://s14.postimg.cc/q97a2qme9/Afregelen_GX630_D.jpg) (https://postimages.org/)

(https://s14.postimg.cc/d7llci0gh/Afregelen_GX630_D_2.jpg) (https://postimages.org/)

(https://s14.postimg.cc/qyq2f3unl/levels_5.jpg) (https://postimages.org/)

(https://s14.postimg.cc/5cb1y3bip/Technische_Daten.jpg) (https://postimages.org/)
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Marotick op 10 maart 2018, 10:56:42
Wat is een RTW meter?

Een RTW meter is net als een NTP meter een dB meter die de dB's zeer nauwkeurig weergeeft.
De dB schaal is van -60dB tot +6dB onderverdeeld in ruim 200 neonachtige streepjes/ per kanaal. De meter is functioneel in het gehele audio gebied en is dus ook recht.
Als je eenmaal recorders afregelt met zo'n meter dan wil je nooit meer anders.
(https://s10.postimg.cc/5i9h0oi09/audio-meter-rtw-1369078.jpg) (https://postimages.org/)
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: guuz1 op 10 maart 2018, 19:14:14
Mooi instrument  :)  zal wel duur zijn.  Ik gebruik een oude AC Buisvoltmeter (Philips GM6012). Maar RTW is toch stukken mooier! 
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Marotick op 10 maart 2018, 23:08:56
Een ander groot voordeel is dat links en rechts exact gelijk afgeregeld worden.
Deze meters zijn te koop op MP tussen de 150 en 350 euro. Maar let op want er zijn ook RTW meters met kleine led-achtige segmenten en daarvan zijn het er een stuk of 50 per kanaal en is dus minder nauwkeurig.

Jack
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: guuz1 op 15 maart 2018, 23:37:12
Hallo Jack,

Mooie meter, die RTW meter, maar te duur voor mij; Is echt iets voor een echte professional.
Ik had het me niet gerealiseerd maar mijn Yamaha M2 versterker heeft ook een dergelijke dB meter (modern in 1978, maar wel grof, omdat het ook losse ledjes zijn).
Je moet dus echt wel zo'n Hoog resolutie display hebben.
Ik heb wel een oude  mV BVM  (Philips GM6012)., daarmee gaat het ook wel .

(https://s14.postimg.cc/zeamsjkr5/M2_d_B_meter.jpg) (https://postimages.org/)
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: Marotick op 16 maart 2018, 08:03:37
Mooie meter. De bias afregelen doe je met een niveau van ca. -20dB
Als je kans ziet om de meter extra 20dB te versterken dan kan je het bereik gebruiken waar je per dB 1 ledje hebt zitten. In principe moet dit goed kunnen.

Jack
Titel: Re: Tapedecks afregelen
Bericht door: guuz1 op 16 maart 2018, 14:03:16
Hi jack,

Deze LED bar dB meter is onderdeel van een Yamaha M2 eindversterversterker  (zie schemaatje).
Het zou wel mogelijk zijn deze meter te gebruiken , maar dat is niet erg handig (want dan moet ik ieder keer de versterker uit de Stereo Installatie halen etc.). Ik weet ook niet of hij ueberhaupt erg nauwkeurig is, want hij is niet voor dit doel ontworpen (enkel indikatie van de output).

Zoals gezegd heb ik een oude anologe Philips mV Buisvoltmeter (GM6012) ca. 1964, die ook een dB schaal heeft en die een meetgebied heeft van zo'n 100 uV tot 300V (frequentiegebied recht tot 1 MHz); Ingangs  impedantie 100 MOhm.

Het is wel een lompe bak, maar het werkt wel.

Ik heb een klein spreadsheetje gemaakt om mV naar dB en omgekeerd om te rekenen.
Al met al niet zo mooi als de RTW, maar zo gaat het ook wel en je moet toch wat.

Bedankt voor alle advies!

Mart

(https://s14.postimg.cc/dssa6n0g1/Yamaha_M2_d_B_meter.jpg) (https://postimages.org/)

(https://s14.postimg.cc/kj8rg3q6p/1_Y0q_OPh_Ci_QEL1280063276.jpg) (https://postimages.org/)