Auteur Topic: Laat de recorder de koppen lappen  (gelezen 479 keer)

Marotick

  • Koekiemonster
  • ******
  • Berichten: 538
Laat de recorder de koppen lappen
« Gepost op: 29 oktober 2020, 23:59:04 »


De eerste recorders hadden de koppen op een rij staan, dat lijkt logisch maar door deze opstelling drukt de band niet echt tegen de koppen aan en dat is toch noodzakelijk want de band moet de kop flink raken om signaal te kunnen schrijven of kunnen aftasten. Om toch de band tegen de koppen te laten drukken werd er een viltje toegepast dat later ook terug te vinden was is de cassette.

Al snel had men door dat dat viltje toch hopeloos was, vaak drukte het te hard tegen de band en sleten de koppen harder dan nodig en ook verzamelde vuil zich in het viltje.
Door de koppen enigszins cirkelvormig op te stellen heeft dat het voordeel dat de band eigenlijk rechtdoor wilt en zodoende tegen de koppen aanduwt. Het heeft ook een nadeel dat voor ons ook weer een voordeel is, de band loopt wat om de koppen heen en daardoor is het raakvlak groter dan nodig is.
Het is ook weer een voordeel want de luchtspleet, dat is de plek op de kop waar noord en zuidpool nagenoeg tegen elkaar aan liggen en waar de magnetische krachtlijnen de opname kop verlaten en bij de weergave kop de plek waar het magnetisch veld dat op de band staat oppikt. Die luchtspleet kan zijn werk doen op de plek waar de band de kop raakt en is dus niet zo kritisch zolang de luchtspleet nog contact maakt met de band. Als de luchtspleet de band nog raakt zal de kop zijn werk kunnen doen en het maakt dan niet uit of dat aan het begin of in het midden of aan het eind van het bereik is.


Die mooie nieuwe kop met dat half ronde vlakje waar de band langs loopt zal door het gebruik een plat vlakje krijgen dat groter en groter wordt na gelang er meerdere kilometers band de kop passeert.
Op een gegeven moment is dat slijtvlak zo groot dat de druk die de kop ondervindt van de band te laag wordt en de kop niet meer goed zal opnemen of weergeven.
Omdat het mu metaal in de kop door de slijtage ook minder wordt, wordt het rendement van de kop wel beter, immers de magnetische krachtlijnen zullen meer gebundeld worden vanwege het mindere materiaal dat er nog over is. Dat is wel leuk maar het vergrote oppervlakte en de drukvermindering door de slijtage zal aan de winnende hand zijn.



En wat nu eenmaal weg is, is weg maar er is een manier om de oppervlakte van dat stukje kop waarin de luchtspleet zich bevind te verkleinen zodat de druk van de band tegen de kop weer toeneemt. Als de zijkanten naast het slijtplek worden weg gepolijst dan bevindt de luchtspleet zich weer in een veel kleiner raakvlak.
In het VK is een bedrijf dat zich hierin gespecialiseerd heeft en voor "slechts" 100 euro per kop polijsten ze de zijkanten weg voor risico van de eigenaar van de kop.



Het raakvlak is kleiner geworden, de druk van de band op de kop is weer optimaal en de kop doet het weer alsof hij nieuw is.
Wel is er een stuk van de kop weggepolijst en dat is wel jammer.

De Marotick Methode

Nu we weten dat de luchtspleet van de kop de band moet raken kunnen we de kop ook wat verdraaien. Dat gaat goed zolang de kop luchtspleet in contact is met de band. Door dat te doen gebeuren er 2 dingen. Een deel van het slijtvlak wordt van de band afgedraaid en daardoor zal de druk van de band op de kop weer wat toenemen met als gevolg dat de kop weer wat beter presteert en er wordt een nieuw slijtvlak gemaakt die er pas zal zijn nadat er vele duizenden meters band de kop is gepasseerd. Dat nieuwe slijtvlak zal het deel van het oude slijtvlak a.h.w. doen verdwijnen.




Op het plaatje is te zien dat de band een deel van het slijtvlak negeert en nog net de luchtspleet aanraakt en is te zien dat de band het andere deel van het slijtvlak zal gaan veranderen.
Op een gegeven moment is er weer een groot slijtvlak ontstaan en zal de kop weer slechter gaan klinken omdat de druk die de band uitoefent op de kop weer verspreid is over een groter oppervlak.
Maar.
Dezelfde truc kan ook uitgevoerd worden aan de andere kant van de kop en die krijgt daar ook een slijtage verandering.



Als de kop ook aan de andere kant door de band gepolijst is dan ziet hij er uit als een gelapte kop. Maar om zover te komen heeft u weer veel speel plezier aan de recorder gehad.
De kop kan dan weer rechtop gezet worden en dan begint de hele cyclus weer opnieuw. Dat kan net zolang doorgaan totdat de kop door is en uit elkaar valt maar dat ik dan een probleem voor uw kleinkinderen.



Deze methode pas ik al een paar jaar toe als ik een recorder binnenkrijg met flink versleten koppen. Het verschil is meteen merkbaar omdat bij het verdraaien van de kop al meteen een stukje van het vergrootte oppervlak wordt weggedraaid.
Belangrijk voordeel is dat de kop tijdens het polijsten gewoon gebruikt wordt goed het duurt jaren voordat er ook maar iets is afgesleten maar het werkt wel.
Bij een HS recorder die veel gebruikt wordt heb ik kunnen constateren dat dit goed werkt.

Jack Marotick
« Laatst bewerkt op: 8 november 2020, 11:16:47 door Marotick »

Marotick

  • Koekiemonster
  • ******
  • Berichten: 538
Re: Laat de recorder de koppen lappen
« Reactie #1 Gepost op: 8 november 2020, 11:01:38 »
De praktijk

Hoe kan je de kop verdraaien? Dat is eigenlijk het belangrijke punt en ook hoever?
Zelf doe ik revisies aan Revoxen en bij een Revox is het wel heel makelijk want de kop zit van onderen vast met maar 1 boutje waarom de hele kop iets kan verdraaien. Nu zit de kop zo vast dat dat niet met de hand kan maar gelukkig zit de kop in een huisje en dat is met een waterpomptang beet te pakken en voorzichtig wat te verdraaien. Een kop en een waterpomptang lijken niet zo'n goede combinatie maar het huisje is behoorlijk stevig en als je met beleid te werk gaat dan lukt het goed zonder dat er wat beschadigt.
Welke kant moet je opdraaien?
Dat maakt eigenlijk niet uit want voor het zelf lappen van de kop doe je de eerste 5 jaar de éne kant en de volgende 5 jaar de andere kant. Ik kijk zelf of er een kant is die wat minder versleten is en dan draai ik die kant op.
Soms heeft de kop vanaf de fabriek niet helemaal in het midden gestaan en dat is dan aan de kop te zien. de éne kant van de luchtspleet is dan wat minder afgesleten dan de andere kant en ik kies dan de kant waar de kop het minst is af gesleten.
Hoever draai je de kop?
Ik laat een testband afdraaien met een flinke hoge toon er op. 10.000Hz of meer. Terwijl die klinkt en op de meter een uitslag laat zien verdraai ik de kop langzaam de kant op die ik wil. Op een gegeven moment is er geen toon meer zichtbaar en is de kop te ver gedraaid. Maar dat kan ook komen omdat de band tegen het huisje aankomt. Ik verdraai de kop zover dat hij net niet tegen het huisje aankomt. Soms zit de kop zo diep in het huisje dat bij een minieme verdraaiing de band al tegen het huisje komt. Dat randje waar de band tegenaan loopt is weg te vijlen maar dan moet de kop wel uit zijn huisje gebouwd worden. Een mooie klus als het een regenachtige coronadag is.
Nadat de kop in de nieuwe stand is gezet moet ook de azimut gecontroleerd worden en die is vaak nog goed want de kop draait mooi om het midden heen, maar dan heb ik het wel over de Revox.
Hetzelfde doe ik ook met de opname kop. Een 10.000Hz toon opnemen en die weergeven en als je dat doet met de hoogste snelheid die de recorder heeft dan heb je het minst last van de vertraging vanwege de tijd dat het duurt voordat de door de opname kop opgenomen signaal bij de weergave kop is.
Ook hier kan de band tegen het huisje komen dus niet te ver draaien.

Hoe het met andere merken recorders gesteld is weet ik niet maar het lijkt me dat verdraaien van de kop bij alle recorders wel mogelijk moet zijn.

Jack Marotick
« Laatst bewerkt op: 8 november 2020, 11:13:18 door Marotick »

sterremuur

  • Manuals
  • Global Moderator
  • Koekiemonster
  • *****
  • Berichten: 2.291
    • Sterremuur!!
Re: Laat de recorder de koppen lappen
« Reactie #2 Gepost op: 8 november 2020, 11:38:18 »
Mijn eigen probleem met versleten Revoxkoppen was dat er een verdiepte geul was ontstaan waarvan de bodem verre van vlak was.
Omdat de tapes niet allemaal even breed zijn krullen te brede tapes tegen de zijwand van die geul. Te smalle tapes daarentegen gaan op en neer dansen. In beide gevallen is het kopcontact suboptimaal.
Ik heb daarom zelf de koppen in hun geheel afgeslepen met korrel grof tot op het niveau van de bodem, en vervolgens gepolijst met korrel superfijn en Commandant tot het glom. Dit alles op een vlakke glasplaat.
Dat was in een half uurtje klaar.
Jouw methode zal ongetwijfeld een verbetering geven, maar gezien mijn eigen ervaringen had dat bij mijn machines niet gewerkt.

PS, naar mijn weten kun je bij Akai de koppen niet verdraaien.
Bij GX-koppen hoef, en kun je de koppen niet lappen. Veel te hard.